Baklagiller havanın azotundan yararlanabilir; ancak güçlü kök, nodül, fosfor, molibden ve çinko olmadan bu avantaj verime dönüşmez.
Baklagiller neden “gübresiz ürün” değildir?
Kırmızı mercimek ve nohut, köklerindeki nodüller aracılığıyla atmosfer azotundan yararlanabilir. Ancak bu sistemin çalışması için uygun bakteri, canlı kök, yeterli toprak nemi, fosfor ve molibden gerekir. Aşırı azot uygulaması bitkiyi nodül oluşturmaktan uzaklaştırabilir; zayıf fosfor ve molibden ise azot bağlama kapasitesini sınırlar.
GAP Bölgesi kırmızı mercimek üretiminde Türkiye için stratejik öneme sahiptir. Bölgenin kireçli ve yüksek pH’lı topraklarında fosfor ve çinko alımı sınırlanabildiği için, baklagil beslemesi “azot ver veya verme” ikileminden daha kapsamlı ele alınmalıdır.
Kök ve nodül kontrolü nasıl yapılır?
Çıkıştan birkaç hafta sonra farklı noktalardan bitki sökülerek köklerde nodül oluşumu kontrol edilmelidir. Aktif nodüllerin içi pembe-kırmızı renktedir. Nodül sayısı azsa veya içi beyazsa; toprak nemi, bakteri aşılaması, pH, tuzluluk ve molibden durumu incelenmelidir.
LYSERA 10-52-10 + ME, yüksek fosforla köklenme ve erken enerji desteği gereken alanlarda kullanılabilir. AQUİS, fosfor, çinko ve mangan içeriğiyle kök, klorofil ve enzim faaliyetlerine katkı sağlar. SCHBİR’in bor, molibden ve çinko kombinasyonu; özellikle nodül faaliyeti, azot metabolizması ve çiçeklenme öncesi mikro element desteği hedeflerinde değerlendirilebilir.
Çiçeklenme ve bakla tutumunda denge
Baklagillerde çiçeklenme sırasında sıcak, soğuk, kuraklık veya beslenme stresi çiçek ve küçük bakla dökümünü artırabilir. Bu dönemde bitkiyi aşırı azotla vegetatif büyümeye yönlendirmek yerine, fotosentez, polen canlılığı ve mikro element dengesini desteklemek gerekir.
PORUFA çiçeklenme öncesi ve başlangıcında fosfor-bor-molibden-çinko desteği sağlarken, SERUFA stres koşullarında yaprak aktivitesi ve metabolik canlılığa katkı sunabilir. Bor içeren PORUFA, SCHBİR veya başka ürünler aynı programda kullanılacaksa toplam bor yükü mutlaka kontrol edilmeli; “mikro element azdır, fazlası zarar vermez” düşüncesinden kaçınılmalıdır.
Baklagil üreticisi için 5 saha kuralı
-
Ekim öncesi uygun bakteri aşılamasını ve tohum uygulamasını planlayın; güneş altında bekletmeyin.
-
Toprak analizinde fosfor, pH, EC, çinko ve organik maddeyi birlikte değerlendirin.
-
Çıkıştan sonra kök ve nodül kontrolü yapın; yalnızca yaprak rengine bakarak azot uygulamayın.
-
Çiçeklenme öncesi bor ve molibden kaynaklarını toplam program içinde hesaplayın.
-
Münavebe uygulayın; baklagili aynı tarlada sık tekrarlayarak kök hastalıkları ve toprak yorgunluğu riskini artırmayın.
Verdella çözüm eşleştirmesi
|
Ürün |
Stratejik rol |
Kritik dönem |
Saha notu |
|---|---|---|---|
|
LYSERA 10-52-10 + ME |
Köklenme ve yüksek fosfor desteği |
Ekim sonrası / erken gelişim |
Toprak fosforuna göre kullanılmalı. |
|
AQUİS |
Fosfor, Zn ve Mn ile kök ve enzim desteği |
Çıkış sonrası |
Yüksek pH’da mikro element alımı izlenmeli. |
|
SCHBİR |
Mo-Zn-B ile azot metabolizması ve çiçeklenme desteği |
Nodül gelişimi / çiçek öncesi |
Bor fazlalığı riskine karşı doz birleştirmesi yapılmalı. |
|
PORUFA |
Çiçek ve bakla tutumuna destek |
Çiçeklenme öncesi ve başlangıcı |
SCHBİR ile birlikte kullanılacaksa bor toplamı kontrol edilmeli. |
|
SERUFA |
Kuraklık ve sıcaklık stresinde yaprak aktivitesi |
Stres öncesi / sonrası |
Su açığı ve kök koşulları ayrıca yönetilmeli. |
Sonuç
Mercimek ve nohutta doğru besleme, yüksek azot değil; çalışan nodül, güçlü kök ve doğru mikro element dengesidir. Bu yaklaşım hem gübre maliyetini kontrol eder hem de protein ve verim potansiyelinin daha dengeli oluşmasına katkı sağlar.
